هفته پیش روز بزرگداشت حکیم بزرگوار امام عمر خیام بود فیلسوفی که بحق اندیشه ها و دغدغه های انسانی را بصورت لطیف ترین و شجاعانه ترین شکل خود بیان میکرد . وی برای رساندن پیام و افکارش شیوه و قالب شعری رباعی را انتخاب کرد و انتخاب این روش شعری باز خود نشان از زیرکی و رندی و هوشمندی او دارد چون افکار جنابش فرا مرزی و جهانیست و مربوط به یک خطه یا یک امت و ملت نمی شود چرا که اگر مثلن قالب شعری غزل و یا مثنوی را انتخاب میکرد ممکن بود در ترجمان آن به زبانهای دیگر ملاحت و استواری خود را از دست بدهد .

قالب شعری رباعی سیلاب هایش به گونه ای است که در ترجمه آن  به زبان های دیگر اگر مترجم اش طبع شاعری و  حلاوت بیان داشته باشد میتواند آنرا به زبان خود با شعر بیان کند . هموطنان آذری زبان و هنر دوستمان هم رباعیات خیام را به ترکی آذری به صورت رباعی برگردان کرده اند که چند نمونه از آن را تقدیم میکنم

                        *     *    *

سرین ازلین نه سن قانارسان نه ده من

بو تاپماجانی نه سن تاپارسان نه ده من

وار پرده دالندا ایندی بیزدن دانیشیق

پرده دوشه رک نه سن قالارسان نه ده من

( اشاره به رباعی معرف اسرار ازل را نه تو دانی و نه من )

                 *       *      *

این کوزه چو من عاشقی زار بوده است

در بند سر زلف نگاری بوده است

این دسته که بر گردن آن می بینی

دستیست که بر گردن یاری بوده است

          ترجمه شعر به آذری

بو کزه منیم کیمی سئون بیر جانمیش

بیر نازلی صنم زلفونه باغلانمیشی میش

بو قول کی اونون بوینونا آسلاق گوروسن

بیر قولدو کی یار بوینونا آسلانمیشی میش

              *    *     *

خیام ایر باده ایچبسن شن قال

بیر نازلی صنم له اگله شیبسن شن قال

چون دهرین آخیر عاقبتی یوخلوقدور

ظن ائت کی جهانا گلمییبسن شن قال 

                *    *     *

افلاکه یوخ ایدی بهره سی گلدیگیمین

آرتمادی جلالی گئتدیگیمدن فلکین

هئچ کیمدن ائشیتمدیم جوابین بو سوزون

گلدیم نه ایچون جهانا گئتدیم نه ایچین ؟

                                                  سیز ساق من سلامت